Թուրք ազգայնական մը ի՞նչ կ’ընէ Երեւանի մէջ


T24.com.tr | 25-01-2014
19 Յունուարը կ’անցնի ու նոր ազգայնամոլ ալիքով մը Ակօս թերթի կայքէջը քանի մը անգամ կ’ենթարկուի ցանցահեններու (hackers) յարձակումներուն: Ամէն անգամ տարբեր պատգամով մը, իսկ յատկապէս վերջինը ամէնէն զարմանալին:

Մէկ կողմէն երեք մահիկ, միւս կողմէն Չէ-ին նկարը, որքան որ մեր, կը կարծեմ որ, նոյնքան ալ ազգայնական շարժումին ալ շփոթի ենթարկած ըլլալու է:

Կայքին վարի բաժինին մէջ Արլփարսլան Թիւրքէշէն խօսք մը տեղադրուած:

Իսկ վերի բաժինին մէջ գրուած՝ «Թուրքերը երբեք ցեղասպանութիւն չեն իրագործած, արդեն եթէ իրագործէին, դուք այսօր աշխարհի վրայ գոյութիւն չէիք ունենար»:

Այս ամբողջ օրակարգէն հեռու, ես Հասան Օքթայ-ն է, որ կը հետեւէի: Թուրքիոյ օրակարգին մէջ տեղ չգտնելով հանդերձ, գրեթէ մէկ շաբաթ է ի վեր Հայաստանեան մամուլին մէջ երեւոյթ դարձած է ինք՝ Կովկասեան Ռազմավարական Ուսումնասիրական Կեդրոնի տնօրէնը: (Kafkas Stratejik Arastirma Merkezi – Քաֆքասսամ KAFKASSAM)

Կեդրոնը Կովկասի մէջ խաղաղութեան շուրջ ուսումնասիրութիւններ կ’ընէ, եւ կայքէջ մը ունի որ եօթ լեզուով կ’աշխատի: Հասան Օքթայ յաճախ կ’այցելէ Հայաստան, Վրաստան եւ Ազրպէյճան: Ազգայնական Շարժում Կուսակցութեան (Milliyetci Hareket Partisi – MHP) կողմէն եղած է երեսփոխանական թեկնածու, եւ ընտրական աշխատանքի ծիրէն ներս 2002-ին այցելած է նաեւ Ակօս: Այլ կուսակցականներու նման հանդիպած է Հրանդ Տինքին եւ որպէս թեկնածու բացատրած է իր ծրագիրները:

Ես ալ այդ ժամանակ Ակօսի մէջ լուսանկարիչ էի…

Հասան Օքթայ իր վերջին Երեւան այցելութենէն ետք պոզքուրթի նշանով նկարուած լուսանկարները Ֆէյսպուքի մէջ բաժնեկցելէ ետք, երկար չտեւեց հասարակական ցանցերու մէջ պատահածին արծարծումը: Լուսանկարներուն մէջ Օքթայը կ’երեւի Վարչապետ Տիգրան Սարգիսեանի հետ, ինչպէս նաեւ այլ քաղաքական եւ ակադեմիական դէմքերու հետ… Կայ նաեւ նկար մը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին հետ:

Մեր բոլորի մտքի հարցումները Երեւան-Թիֆլին ճամբուն վրայ Օքթային հարցուցի: Ազգայնամոլ թուրք մը Երեւանի մէջ ի՞նչ կ’ընէ: Ահաւասիկ կը հրապարակեմ պատասխանները, կարելիին չափ հապաւելով…:

 

Ի՞նչ էր ձեր Հայաստան այցելութեան նպատակը

Որպէս Կովկասի Ռազմավարական Ուսումնասիրութեան Կեդրոնի տնօրէն յաճախ կ’այցելեմ Կովկաս, այս շաբաթ ալ Հայաստան եկայ կարգ մը պտոյտ-ուսումնասիրութիւններ ընելու նպատակով, եւ քանի մը հանդիպումներ ունենալու համար:

 

Որքա՞ն յաճախակի են ձեր այցելութիւնները

Կարողութիւններուս համեմատ կը փորձեմ այցելել: Գիտէք որ քիչ մը սուղ է Հայաստան երթալը: Պոլիս-Թիֆլիս օդանաւով կ’երթանք, եւ հոնկէ վեց ժամ տեւողութեամբ հանրակարգով եւ կամ անհատական երթեւեկով է որ կարելի կ’ըլլայ Երեւան հասնիլ:

 

Հայաստանի մամուլը կը խօսի ձեր լուսանկարին մասին, որ Հանրապետութեան Հրապարակին վրայ պոզքուրթի նշանով նկրաուած էք: Ի՞նչ պէտք է հետեւցնենք ձեր լուսանկարէն:

Չէի գիտեր որ արգիլուած է լուսանկարուիլ Հայաստանի մէջ: Եթէ այդպէս արգելք մը կայ պէտք է ամբողջ աշխարհին յայտնի դարձնել: Եւ կամ թող Հայաստանեան մամուլը աշխարհին ըսէ թէ «մեր հողերը այս սարէն անդին է, նոյնիսկ եթէ չէք հաւնիր, մենք հոս օրէնքներ ունինք, այնքան ատեն որ այս օրէնքներուն կը հետեւիք ուրեմն ժողովրդավար էք, ապա թէ ոչ վայ եկած է ձեր վիճակին»: Երեկուայ դրութեամբ Հայաստանեան մամուլին մէկ մասը ինքն իր վերջը կնգած է: Եթէ այս պատահածին լրագրութիւն անունը կը տրուի, ուրեմն ցաւալի է մամուլին վիճակը: Նախ կը հնարեն, ապա կ’ամբաստանեն, եւ ապա այդ ամբաստանութեան հիման վրայ ճնշում կը բանեցնեն: Այս մեթոտը նախկին Խորհրդային միութեան մէջ իսկ այսքան զզուելի չէր: Չեմ գիտեր Հայաստանի պետական պաշտօնեաները ինչ կ’ըսեն այս արարքին Հայաստանի ժողովրդավար պատկերին վրայ ձգած ազդեցութեան վերաբերեալ, բայց գիտեմ որ Հայաստանեան մամուլը պէտք է ինքզինք աչքէ անցնէ: Այս իր վիճակով Հայաստանի պետութեան վնաս պիտի հասցնէ:

 

Դուք ազգայնամո՞լ էք:

Այո, երբ այս հարցումը հարցուի, բաց սրտով կ’ըսեմ թուրք ազգայնամոլ եմ:

 

«Ազգայնամօլ թուրք մը պէտք է Հայաստան երթայ»

 

Ազգայնամօլ թուրք մը Հայաստանի մէջ ի՞նչ կ’ընէ, ինչո՞ւ կ’երթայ, հետաքրքրութիւնները ի՞նչ կ’ըլլան:

Հայաստանը շրջանին մէջ բնական դառնալու ձգտող երկիր մըն է: Եւ պէտք է որ այլեւս բնական դառնայ: Ապա թէ ոչ այս վիճակով աւելի մեծ խնդիրներու մէջ պիտի գտնէ ինքզինք: Եթէ Հայաստանը չկարենայ դառնալ այն երկիրը ուր ամէն մարդ կրնայ գալ, ուրեմն պէտք է աղէտներու պատրաստ ըլլայ: Ազգայնամոլ թուրք մը միւս բոլոր մարդոց ըրածէն բացի ի՞նչ կրնայ ընել որ: Օրինակ թուրք բեռնատար մեքենաներու վարորդները ի՞նչ կ’ընեն: Թէ պիտի սպառէք վարորդներու կրած ուտելիքը, եւ թէ ալ պիտի ըսէք «թուրքերը հոս ի՞նչ գործ ունին»: Հայաստանեան կարգ մը լուսանցքային նման կեցուածքներու պատճառով թուրքերը չեն նախընտրեր Հայաստան գալ: Սակայն թուրքերը չեն որ կը վնասեն, այսպիսի լուսանցքային կեցուածքներու պատճառով Հայաստանն է որ կը վնասէ: Այստեղ յարմար չէ Հայաստանի հասարակական տնտեսական իրավիճակը քննարկել, բայց պզտիկ համեմատութիւն մը տալու համար, պէտք է գիտնալ որ վերջին տասը տարուայ մէջ Հայաստանը արագ ընթացքով ետեւ գացած է: Հայաստան այցելողներուն մեծ մասը մի քանի օրուայ համար եւ կամ մէկ օրուան այցելութիւններով է որ կը բաւարարուի: Մինչ Հայաստանի տնտեսական կարգավիճակը ոչ թէ թրանզիթի, այլ ներդրումներու յարմար երկիր ըլլալ է: Սակայն ինչպէս որ ըսի, վերջին ընթացքին Հայաստանը լուրջ ետքայլի մէջ է: Ազգայնամոլ թուրք մը պէտք է Հայաստան երթայ, եւ երկու կողմերն ալ պէտք է չէ որ արգելակեն: Հայաստանը տարածաշրջանային իր խնդիրներէն դուրս գալու ճամբաներէն մէկն ալ, աւելի սերտ կապեր հաստատելն է ազգայնամոլներուն հետ: Չմոռնանք որ Թուրքիա-Հայաստան ներկայ յարաբերութիւնները դեռեւս Տէր Պետրոսեան-Թիւրքէշ-ի նախատիպի մակարդակին նոյնիսկ չեն հասնիր: Հիմա կարեւորը շարունակական յարաբերութիւններու ցանցի մը զարգացումն է: Եթէ այսպէս ցանց մը հիմնուի, նոյնիսկ եթէ չափաւոր ըլլայ, անսպասելի մակարդակի զարգացում պիտի արձանագրուի: Երեւան ամէն մարդ պէտք է գայ: Եթէ սահմանում դրուի որ ասոնք կրնան գալ, եւ ասոնք չեն կրնար գալ, այն ատեն հիմակուայ խղճալի վիճակը կը շարունակուի:

Հայաստանի գալիք տասը տարուայ պատկերացումին համար Թուրքիան շատ կարեւոր է

 

Հայաստանի մէջ որո՞նց հետ կապեր հաստատեցիք, բարձրաստիճան քաղաքական դէմքերու հետ կապի մէջ էիք, ինչե՞ր քննարկեցիք անոնց հետ

Տաս տարուայ այցելութիւնները եթէ նկատի առնենք, շատ մարդոց հետ հանդիպած ենք: Իշխանութիւնէն, ընդդիմութիւնէն, արհմիութիւններէն, արուեստագէտներէն մինչեւ փողոցի հաւաքարարները շատերու հետ հանդիպած եմ: Զրոյցներս յաճախ տեղ գտած են գրած յօդուածներուս մէջ: Բայց մէկ մասը չեմ բացայայտեր քանի որ տեղի ունեցած են չհրատարակելու պայմանով, որոնց հանդէպ յարգանք ունիմ: Վերջին քանի մը օրերուն մեր հասցէին ելած սուտ լուրերը թերեւս այն պատճառով են որ չենք ըսած թէ Հայաստանը կարողութիւնը ունի տարածաշրջանի հարցերուն լուծում գտնել: Քաֆքասսամի ուսումնասիրութիւններուն մէջ կան առաջարկներ թէ Հայաստանը ինչ պէտք է ընէ որ յառաջիկայ տասը տարիներուն կարենայ դիմագրաւել ծագելիք խնդիրները: Մենք զանազան հարթակներու վրայ կ’արծարծենք այս խնդիրները եւ կարելի է որ ոմանց անհանգստութիւն պատճառած ենք:

 

«Դաշնակցութիւնը ստիպուածէ լուծումին մաս կազմել»

 

Հայաստանի ազգայնական կուսակցութեան հետ կապ հաստատա՞ծ եք, Դաշնակցութեա՞ն հետ

Դաշնակցութեան քաղաքական անցեալի կարեւոր մէկ մասը անցած է Օսմանեան աշխարհագրութեան վրայ, եւ յառաջիկայ տասը տարիներու ընթացքին Դաշնակցութիւնը ստիպուած է լուծումին մաս կազմել: Այս առումով Դաշնակցութեան պաշտօնական պատասխանատուներու հետ կապ մը չեմ ունեցած, բայց կարգ մը դաշնակցականներու հետ զանազան առիթներով մտքերու փոխանակում ունեցած ենք կրնամ ըսել: Զարմանալին այն է որ մեր դէմ անտեղի աղմուկ բարձրացնել ուզողները, եւ Դաշնակցականներուն մեր դէմ հանել ուզողները տեղեակ չեն մեր այս կապերուն մասին, թերեւս կ’ուզեն շահ մը ապահովել այս աղմուկէն: Հայաստանի խնդիրները աչքի առջեւ են, եթէ տասը տարուայ ծրագիր մը չմշակուի, Հայաստանը առանց հայերու պիտի մնայ:


Քաֆքասսամի մասին կրնա՞ք մանրամասնել

Քաֆքասսամը Կովկասի Ռազմավարական Ուսումնասիրութիւններու Կեդրոնն է, որ հրատարակութիւններ կ’ընէ http://www.kafkassam.net կայքէջին վրայ: Յատկապէս Հայերէնի կողքին, եօթը լեզուով հրատարակութիւններ կ’ընենք: Մեր ուսումնասիրութիւններու տարածքն է Հայաստանը, Ազրպէյճանը, Վրաստանը, Իրանը, Ռուսաստանը, Հիւսիսային Կովկասը եւ Կասբից Ծովի շրջակայքը: Այսպիսով այստեղ գտնուիլը ինքզինք կը պարտադրէ: Հաւանաբար ուշադրութիւնէ փախած է մեր հայերէն հրատարակութիւնները մինչեւ հիմա, սակայն մեր ակնկալածէն աւելի հետաքրքրութիւն նշմարած ենք Հայաստանէն: Բացի այդ, անսպասելի ձեւով ելեկտրոնային նամակներ սկսած ենք ստանալ, քանի որ սիրողական ձեւով է որ կ’աշխատինք: Մենք որպէս սկզբունք չենք խառնուիր յօդուածներու պարունակութեան, հետեւաբար տեղ կու տանք բոլոր կարծիքներուն: Այս է որ մեզ յատկանշական կը դարձնէ:

Թարգմանութիւն թրքերէնէ՝ Վահագն Քէշիշեան – vahaknk@gmail.com

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s